Ivans werk

We zeggen al snel dat Zweden zo bebost is. Maar eigenlijk is het grootste deel bosbouw, bedoelt voor de houtproductie. Gelukkig staat Zweden er ook om bekend dat ze dat op een bewuste wijze doen.

Zo hebben ze hier geen kilometers aan velden die tegelijk gekapt worden, maar gaat het vaak om kleinere velden. Dat komt deels door versplinterd eigendom, waarbij ook veel bos in handen is van particulieren. Deels door de voorschriften dat (vanaf een bepaald oppervlak) ieder jaar maar 2,5% gekapt mag worden. 

Daarbij komt dat men zich steeds bewuster wordt van de relatie met het weer en natuur. Door niet aaneengesloten velden te kappen voorkom je veel stormschade, en door hier en daar bomen in het veld te laten staan houd je vliegroutes en schuilplekken voor dieren, om maar wat voorbeelden te noemen.

En dan is er nog de regel dat binnen 3 jaar herplant moet worden. En dat is dus waar Ivan nu mee werkt. Zijn bedrijf moet dit jaar zo’n 6 miljoen bomen planten in drie maanden tijd! Iedere ochtend gaan ze op pad met een busje en een digitale kaart, om op de meest onbereikbare plekken boompjes te planten. Regelmatig hoor ik van Ivan dat hij door verschillende routeapps met gewone kaarten, satelietbeeld en stafkaarten tegelijk werkt om de goede plek te kunnen bereiken.

Dat wil zeggen: de dichtstbij mogelijke parkeerplek, want de rest moeten ze lopen, soms wel een uur. Pas dan treffen ze dan het betreffende veld aan. Soms zijn de plantplekken voorbereid met kleine kuiltjes, soms met geulen, maar soms ook helemaal niet. Met twee ‘tassen’ om de schouders vol met jonge boompjes en een speciaal plantapparaat gaan ze dan aan de gang. Dat plantapparaat is een lange buis, met aan de onderkant een soort eendebek in een punt. Die punt wordt de grond ingedrukt, met een pedaal aan de zijkant wordt de bek open gedrukt. Dan het boompje van boven in de buis laten zakken, bek weer los laten, wat aanstampen en klaar. En dat honderden keren op een dag. Regelmatig nemen ze zelf ook nog een doos mee vanuit de bus, maar er komt ook af en toe een quad met een soort slee erachter dozen brengen, zodat ze niet telkens terug naar de bus hoeven te lopen.

Afhankelijk van het terrein plant Ivan op deze manier 400-1000 boompjes op een dag. De aantallen hangen af van hoe stenig het is (vaak heel erg), hoe schoon het is, en hoe voorbereid het is. We horen ook aantallen van 3000 per dag, maar dat zal vast op makkelijker terrein en na meer oefenen zijn denken wij. Ik vind dit al zo veel. Het volgende project kent blijkbaar grotere boompjes… dan blijkbaar geen eendenbek op buis, maar een schopje. 

Voor waar de bomen mogen komen gelden strenge regels. Minimaal 80cm, maximaal 3meter uit elkaar, met groot respect voor natuur. Huh, natuur, het is toch allemaal natuur? Zou je zeggen, toch? Ja, in onze ogen wel, maar dat zien ze hier toch anders… Een steen/kei of omgevallen boom die er langer dan 48 uur ligt is natuur, en daar moet je 3 meter vanaf blijven. Een stroompje van 20cm breed en een paar cm diep? Natuur! Dus daar blijf je dan weer 50 meter vanaf. En dat geldt dus ook voor mierenhopen, en aanwezig wild. 

En doordat veel bossen daar staan waar vroeger ook wel boerderijtjes of andere cultuur onderdelen hebben gestaan vinden ze ook regelmatig daar sporen van: oude fundamenten, kolenputten, jachtputten om elanden in te drijven, enz. Dit heet dan weer historie, en ook daar mag je dus niet te dicht op planten. 

Ivan  vind het werk goed te doen qua zwaarte, hoewel er toch ook al ‘collega’s’ na een half uur bedankt hebben voor de baan blijkbaar.  Zijn collega’s zijn vrijwel allemaal Tsjechen die amper een woord over de grens spreken, maar nu zitten er toch ook een paar engels sprekende mannen in zijn team, en dat scheelt veel. Het werk is soms wat eentonig, maar hij geniet ontzettend van de natuur.  En hij komt nog steeds iedere dag met een glimlach op zijn gezicht thuis!