Onder dit kopje wat tips over wat je hier kan doen. Want als je een beetje goed zoekt is er genoeg. Het is alleen wat minder zichtbaar dan we gewend zijn.
En natuurlijk kan ik heel simpel zeggen zelf internet gewoon maar af te struinen, want ik kan nooit volledig zijn, maar hopelijk heb je hiermee een leuke start en kom je vanaf hier verder.
Een goede plek om te starten met je eigen onderzoek is visitSweden. De eigen website van Zweden voor toerisme.
🌳 Natuur
Voor ons is dat wel het allereerste waar wij aan denken hier in Zweden. De vele bossen, meren en rotspartijen bieden genoeg opties om je te vermaken. Hier kan je wandelen, fietsen, kanoën, picknicken… Via de website van naturkartan (ze hebben ook een app, maar die is alleen in het Zweeds) kan je de heel goed de natuurgebieden van Zweden vinden. En op de website
Wat Zweden uniek maakt, is dat de natuur geleidelijk verandert. Het is geen harde overgang, maar een langzaam verschuivend landschap van zacht en glooiend in het zuiden, via uitgestrekte bossen in het midden naar ruig en bergachtig in het noorden. Hoe verder je naar het noorden gaat, hoe stiller en uitgestrekter het voelt. Een korte (natuurlijk veel te kort door de bocht, maar het geeft een eerste beeld) omschrijving van de natuur van zuid naar noord:
In het zuiden van Zweden doet het landschap soms bijna Midden-Europees aan. In Skåne zie je glooiende velden, landbouwgrond en lange zandstranden. Het is opener, lichter en in de zomer verrassend uitgestrekt.
Rond Småland (de streek bestaande uit de provincies Kalmar-, Kronoberg- en Jönköpinglän) wordt het landschap al snel bosrijker. Hier wisselen dichte naaldbossen zich af met talloze meren, rotspartijen en kleine rode huisjes tussen het groen. Het voelt hier rustiger en ruiger, maar nog steeds vriendelijk en toegankelijk. Bossen, stenen, water en stilte bepalen het beeld.
Ga je verder naar het noorden, dan worden de bossen groter en uitgestrekter. In gebieden als Dalarna en Värmland overheerst de taiga: eindeloze naaldbossen, brede meren en minder bebouwing. Hier merk je echt de schaal van Zweden. Wegen worden rustiger, dorpen kleiner en de natuur dominanter. Het landschap voelt ruimer, wilder en stiller. In deze regio’s kom je ook makkelijker groot wild tegen, zoals elanden.
Nog verder naar het noorden verandert het landschap opnieuw. De bossen maken geleidelijk plaats voor lagere begroeiing en in het uiterste noorden verschijnen bergen en toendra-achtige vlaktes. jIn Zweeds Lapland is de natuur groots en indrukwekkend. Hier voelt alles ruimer, kouder en puurder. In de winter is het landschap maandenlang wit, terwijl de zomer juist eindeloos licht kan zijn. Rendieren, bergrivieren en ruige bergketens bepalen hier het beeld.
🦁 Andere manieren om beesten te ontmoeten
Maar je kan ook op andere manieren dieren tegen komen. Door naar een elandenpark of dierenpark te gaan bijvoorbeeld. Ook hier is het internet weer je beste vriend. Zoek in jouw omgeving op de woorden älgpark (elandenpark) of djurpark (dierenpark) en er komt genoeg boven. Veel parken hebben het ook hier erg zwaar. De strenge en goede regels voor het houden van dieren hier, in combinatie met kosten en soms terugloop van bewoners in regio’s, hebben er voor gezorgd dat menig dierenpark heeft moeten sluiten. Ook zijn veel parken niet de hele week open, en tijdens de wintermaanden gesloten. Dus wel altijd goed controleren of ze nog bestaan en kijken naar openingstijden!
Wat mooie voorbeelden van parken die inheemse dieren houden uit Zweden zijn: Skånes djurpark (Höor, ca 50 minuten ten noordoosten van Malmö), Eriksberg Wildlife Park (halverwege Malmö en Kalmar, dus van beide kanten ca anderhalf uur), Nordens Ark (75 minuten ten noorden van Göteborg), Järvzoo (3,5 uur boven Stockholm)
of kan je het muskusoscentrum (7uur ten noordwesten van Stockholm).
(Vooral) In het noorden vind je ook meer specifieke dierbelevenissen, zo zijn er beersafari’s, kan je met husky’s wandelen of sledetochten doen. Hierbij is vooral van belang op tijd te bellen, mailen en te boeken.
🏘️ Steden
En natuurlijk kan je nog de diverse steden bezoeken. Iedereen denkt natuurlijk gelijk aan Stockholm, Göteborg of Malmö. Maar wat dacht je van:
Ystad: Het hoofddecor van de Wallander serie. Misschien klein, maar extreem sfeervol. Vakwerkhuizen, kronkelstraatjes – het voelt alsof je in een filmdecor loopt.
Lund of Uppsala: Twee historische studentensteden met veel karakter.
Visby: Dit is eigenlijk geen “gewone stad” maar een compleet intact middeleeuws decor. Stadsmuren, ruïnes, rozen tegen huizen – nergens in Zweden voelt het zo anders als hier.
Falun: De koperindustrie heeft de stad letterlijk gevormd – inclusief de iconische rode kleur van Zweedse huizen.
Umeå: totaal anders dan de “klassieke” Zweedse steden. Het is jong, creatief en een beetje eigenzinnig.
En zo kan ik nog wel doorgaan. Er zijn natuurlijk nog heel veel andere plaatsen de moeite waard voor een bezoek van een paar uur of een dagje.
🥾 Actief
Er zijn genoeg websites om routes uit te zoeken om te wandelen, kanoën, fietsen, enzovoorts. Eerder noemde ik al Naturkartan. Naast de natuurgebieden zijn hier dus ook diverse routes op te vinden. Verder heb je de welbekende route apps zoals Komoot of AllTrails, waar van alles op te vinden is. Maar informeer ook zeker bij je lokale verblijfadres, want veel regio’s hebben ook nog hun eigen app, wandelkaarten, enzovoorts. Zelf houd ik mijn routes bij in Komoot, dus als je hier bent, vraag dan even hoe je mij kunt linken in de app, dan zie je die routes ook.
Nu zijn dit vooral zomeractiviteiten. Maar ook in de winter is er genoeg te doen. Zo zijn er ook diverse ski en langlauf gebieden te vinden. Met name boven de grote meren (boven Stockholm) is er veel te vinden. Hier vind je de grotere skigebieden terug. Maar ook in zuid Zweden vind je lokale heuveltoppen of parcours waar je kan skien of langlaufen. Kijk eens op de website bestskiresorts of skiinformatie of visitsweden.
Of wat dacht je van schaatsen, ijsvissen of winterbaden? Voor alle drie geldt hierbij wel lokaal goed informatie in te winnen, want veel meren hebben behoorlijke stromingen, wat er voor zorgt dat het ijs simpel weg niet altijd dik genoeg is. Ook sneeuw kan een te goede isolatie bieden of gewoon een belemmering voor het schaatsen zijn.
🫎 Dieren
In Zweden is er genoeg wildlife te spotten. Zelf hebben we meerdere keren bij schemering veel te langzaam over weggetjes gereden, turend over de velden, door de bosrand en vooral in de buurt van waterrijke gebieden, op zoek naar elanden. Hieronder waar je zoal naar kan speuren, ook weer wat kort door de bocht en van zuid naar noord. Het geeft in ieder geval een beeld:
In het zuiden van Zweden is het landschap relatief open, met landbouwgrond, bossen en meren die elkaar afwisselen. Hier leven veel reeën, edelherten en vossen, dieren die je ook in andere delen van het land tegenkomt. In de lucht zie je regelmatig roofvogels, waaronder de rode wouw, die vooral in het zuiden voorkomt en hier vaak boven akkers en weilanden zweeft. Ook kleinere zoogdieren, zoals zwijnen of dassen, voelen zich in dit cultuurlandschap goed thuis.
Ga je richting Midden-Zweden, dan nemen de bossen toe en wordt de natuur uitgestrekter. In dit deel van het land is de kans groot dat je elandensporen ziet – of met wat geluk zelfs een eland zelf. Elanden leven door vrijwel heel Zweden, maar worden vooral vanaf Midden-Zweden en noordelijker steeds algemener. Ook herten, vossen, bevers en otterskomen hier veel voor, vaak in de buurt van water en bosranden.
Vanaf ongeveer Dalarna verandert het landschap opnieuw. Hier begint het gebied waar rendieren steeds vaker voorkomen. Ze leven hier niet alleen in het wild, maar maken ook deel uit van het traditionele landschap en de Sámi-cultuur. Hoe verder je naar het noorden reist, hoe groter de kans dat je rendieren ziet – soms rustig grazend langs de weg.
In het noordelijkste deel van Zweden wordt de natuur ruiger en stiller. Hier leven ook dieren die je zelden te zien krijgt, zoals de lynx, wolf en veelvraat. In afgelegen bos- en berggebieden komt daarnaast de bruine beer voor. Ze zijn schuw en mijden mensen, maar het idee dat ze hier leven, geeft dit deel van Zweden een echt wildernisgevoel.
Wat overal in het land geldt: de meeste dieren laten zich niet makkelijk zien. Soms merk je hun aanwezigheid alleen aan sporen in de sneeuw, pootafdrukken in het zand of omgewoelde grond in het bos. Juist dat maakt een wandeling of autorit in Zweden bijzonder – je weet nooit helemaal wie er nog meer in de buurt is.
Wat specifieke plekjes om dieren te spotten:
- Kullaberg (anderhalf uur ten noorden van Malmö): Hier liggen vaak groepen zeehonden voor de kust
- Ottenby (het zuidelijkste puntje van het eiland Öland vlak voor de kust van Kalmar): de beste plek om vogels te spotten
- Hornborgasjön (75 minuten ten noordoosten van Göteborg): hier verzamelen zich in maart en begin april duizenden kraanvogels
🏰 Historisch erfgoed
In Zweden is nog veel historisch erfgoed te vinden. Van 15 locaties die op de werelderfgoedlijst staan (kijk eens op visitSweden) tot verborgen plekjes in de natuur. De kleinere locaties in dorpen zijn misschien nog wel interessanter en worden vaak onderhouden door lokale vrijwillegersverenigingen. Het interessante is dat Zweden ook heel veel verborgen plekken kent die een stukje historisch erfgoed bevatten… vaak overgroeid door de natuur, vergeten en verwaarloosd. En vaak daarom juist een eigen schoonheid om te bezoeken. De website Udda Utflykter (aparte uitstapjes) laat heel veel van deze plekjes zien. Wel in het Zweeds, maar de meeste internetprogramma’s hebben een manier om dit te vertalen naar het Nederlands. Er staan nog veel meer bijzondere uitstapjes in in allerlei categorieën op deze website, dus sowieso leuk om eens rond te neuzen.
Maak jouw eigen website met JouwWeb